Cách tính ngân sách theo ngày đến ngày nhận lương

Phần lớn ngân sách đổ vỡ không phải vì tiền mà vì sự phức tạp. Một bảng tính hai mươi danh mục đòi hỏi chú ý mỗi buổi tối, và sau hai tuần người ta chỉ muốn đóng nó lại mãi mãi. Ngân sách theo ngày hoạt động khác: thay vì cả chục cột, chỉ có một con số, hôm nay được tiêu bao nhiêu. Dễ nhớ, dễ kiểm tra và dễ chỉnh.

Bước 1. Tính số tiền để sống

Lấy toàn bộ số tiền đang có đến ngày nhận lương tiếp theo và trừ những khoản đã có chỗ đi: tiền nhà, khoản vay, tiền điện nước, gói đăng ký sẽ bị trừ trong kỳ này. Phần còn lại là tiền để sống: ăn uống, đi lại, quán cà phê, mua sắm nhỏ. Trong ví dụ của chúng ta là 3.276.

Đừng cố nhét vào con số này những món lớn mới chỉ đang nghĩ đến. Nếu chúng xảy ra, có thể xử lý riêng, như mô tả bên dưới.

Bước 2. Đếm số ngày đến ngày nhận lương

Đếm gồm cả ngày đầu: hôm nay cũng cần để sống. Nếu hôm nay là 29 tháng 10 và ngày nhận lương là 10 tháng 11, ngày cuối của kỳ là 9 tháng 11, tức là 12 ngày. Lỗi thường gặp là quên hôm nay hoặc cộng thêm chính ngày nhận lương. Trường hợp đầu mức chi bị cao quá, trường hợp sau thì thấp quá.

Nếu lương được trả hai lần mỗi tháng, có ứng giữa tháng, hãy tính hai kỳ ngắn: từ ngày nhận lương đến ngày ứng và từ ngày ứng đến ngày nhận lương. Như vậy con số trung thực hơn.

Bước 3. Chia

Giờ chỉ cần chia số tiền cho số ngày: 3.276 trong 12 ngày ra 273 mỗi ngày. Đó là ngân sách của hôm nay. Số lẻ không quan trọng, và nên làm tròn xuống: con số nhìn thấy không nên cao hơn con số thật.

Làm gì với phần dư

Giả sử hôm nay đã tiêu 180 trên 273. Còn 93, và có hai cách đối xử công bằng với số này.

Chia đều: phần dư được chia cho 11 ngày còn lại, mức chi ngày mai tăng nhẹ. Từ 273 lên 281. Cách này hợp với ai muốn sống đều đặn và không nghĩ đến chuyện tiết kiệm.

Để dành: mức chi vẫn là 273, và số 93 chuyển vào tiền để dành. Qua một kỳ, một khoản đáng kể sẽ tích lại ở đó, chẳng hạn 640. Cách này hợp với ai thích nhìn khoản dự phòng lớn dần.

Chọn một cách và đừng đổi mỗi ngày. Mục đích của ngân sách theo ngày là bớt phải quyết định, không phải thêm.

Nếu ngày hôm đó tốn hơn

Chuyện này xảy ra với bất kỳ ai. Giả sử hôm nay đã tiêu 320 so với mức chi 273. Là nhiều hơn 47, và con số hôm nay thành −47. Không cần nhịn ăn ngày mai để bù: phần chênh chỉ được chia cho những ngày còn lại. Mức chi ngày mai là 268 thay vì 281, và kế hoạch vẫn chạy tốt.

Chính ở đây phần lớn ngân sách bị bỏ dở: một ngày tốn kém, cảm giác tội lỗi, ứng dụng bị xóa. Ngân sách theo ngày cắt vòng lặp đó. Một ngày tốn kém chỉ đổi con số của ngày mai, không đổi con người.

Khoản chi lớn

Đôi khi một khoản chi lớn hơn mức chi trong ngày, ví dụ một chiếc điện thoại mới giá 2.000. Nếu ghi vào hôm nay, hôm nay thành −1.727 và mức chi ngày mai tụt xuống 116. Có cách nhẹ nhàng hơn: chia khoản chi cho tất cả các ngày còn lại. Khi đó hôm nay còn khoảng 106, và những ngày sau cũng khoảng 106 mỗi ngày.

Và nếu khoản chi đã nằm trong số tiền để sống, có thể loại hẳn nó khỏi mức chi. Nó vẫn ở trong lịch sử nhưng không đụng đến con số hôm nay.

Khoản chi định kỳ

Để riêng gói đăng ký và hóa đơn từ trước sẽ dễ hơn. Nếu Netflix 45 sẽ bị trừ trong kỳ, hãy trừ ngay: 3.276 trừ 45 trong 12 ngày ra 269 mỗi ngày. Khi khoản đó bị trừ, mức chi không tụt xuống, vì tiền cho nó đã được để riêng.

Những lỗi thường gặp

• Đếm không có hôm nay, hoặc đếm cả ngày nhận lương.
• Quên lần ứng lương và coi cả tháng là một kỳ.
• Để tiền nhà và hóa đơn trong số tiền, trong khi chúng vẫn sẽ bị trừ.
• Mỗi ngày đổi cách xử lý tiền dư.
• Bỏ ngân sách sau một ngày tiêu nhiều.

Vì sao theo ngày chứ không theo tháng

Ngân sách theo tháng có vẻ tiện chừng nào lịch còn ở đầu tháng. Tiền còn nhiều, và khó cảm nhận rằng tiêu thêm 500 hôm nay nghĩa là cuối tháng thiếu mất hai ngày. Con số theo ngày xóa đi ảo giác đó. Nó nhỏ và rõ ràng: 273 dễ so với giá bữa trưa hay một chuyến đi siêu thị. Quyết định được đưa ra ngay tại quầy thanh toán, không phải cuối tháng khi không còn gì thay đổi được.

Ưu điểm thứ hai là mỗi ngày bắt đầu từ trang giấy trắng. Phần tiêu vượt hôm qua đã nằm trong con số hôm nay, và không cần nhớ một lịch sử dài trong đầu. Chỉ cần biết một điều: hôm nay được tiêu bao nhiêu.

Ví dụ trong bốn ngày

Lấy kỳ của chúng ta: 3.276 trong 12 ngày, mức chi 273, chế độ Chia đều.

• Thứ Năm: tiêu 180 trên 273. Số 93 còn lại chia cho 11 ngày, ngày mai được tiêu 281.
• Thứ Sáu: tiêu 250 trên 281. Phần còn lại lại được chia, mức chi tăng nhẹ.
• Thứ Bảy: sinh nhật một người bạn, tiêu 420. Vượt mức chi, phần chênh chia cho các ngày còn lại, và mức chi Chủ nhật thấp hơn.
• Chủ nhật: một ngày yên tĩnh ở nhà, tiêu 120. Mức chi dần trở lại nhịp đều.

Để ý rằng không có ngày nào cần bù. Mỗi buổi tối con số chỉ chỉnh lại hướng đi, và đến ngày nhận lương tiền hết đúng lúc cần hết.

Cách ghi chi tiêu và giữ thói quen

Hãy ghi chi tiêu ngay, khi hóa đơn còn trong tay. Đến tối, một nửa các khoản mua nhỏ đã bị quên, và con số không còn khớp thực tế. Ghi càng nhanh, thói quen càng dễ ở lại. Một thước đo tốt: ghi một khoản mua nên nhanh hơn việc cất ví.

Không cần hai mươi danh mục. Tám là đủ để thấy tiền đi đâu sau một tháng: ăn uống, quán cà phê, đi lại, nhà cửa, sức khỏe, giải trí, quần áo và mọi thứ còn lại. Nếu quên gì, ghi bù vào buổi sáng, không cần giờ, thế là đủ.

Khi nào cần tính lại

Mức chi được tính lại mỗi ngày một lần, vào nửa đêm: phần còn lại của kỳ chia cho số ngày còn lại. Không cần tính thường xuyên hơn, nếu không con số sẽ nhảy sau mỗi lần mua. Có hai ngoại lệ: nạp thêm tiền hoặc được hoàn tiền, và khoản chi lớn. Khi đó nên tính lại ngay.

Những ngày cuối trước ngày nhận lương

Gần cuối kỳ, con số nhạy hơn: tiền ít đi, và mỗi lần mua làm mức chi ngày mai dịch chuyển rõ hơn. Điều đó bình thường và còn hữu ích. Nếu còn ba ngày đến ngày nhận lương mà số dư gần bằng không, có vài lối thoát bình tĩnh: lấy một ít từ tiền để dành, sửa số tiền của kỳ nếu có tiền mới về, hoặc kéo dài kỳ nếu lương về muộn. Cũng có thể để nguyên: mức chi xuống dưới không, và kỳ mới bắt đầu vào ngày nhận lương tiếp theo.

Điều chính là đừng cố bù mọi thứ vào ngày cuối. Ngân sách theo ngày hay ở chỗ nó rải cả ngày tốt lẫn ngày tốn kém ra suốt kỳ.

Ngân sách cho hai người

Các cặp đôi thường giữ ngân sách chung trong ghi chú hoặc bảng tính chia sẻ, và nó nhanh chóng lệch khỏi thực tế. Với con số theo ngày thì đơn giản hơn: cả hai nhìn cùng một con số và cả hai ghi chi tiêu trên điện thoại của mình. Một người vào cửa hàng, người kia buổi tối thấy mức chi mới và có thể bình tĩnh quyết định ăn tối ở nhà hay ở quán. Không ai kiểm soát ai, cả hai chỉ có chung một bức tranh.

Kết luận

Ngân sách theo ngày gồm ba việc: tính tiền để sống, đếm số ngày gồm cả hôm nay và chia. Sau đó chỉ còn ghi chi tiêu và nhìn một con số mỗi tối. Nếu muốn mọi thứ này tự diễn ra, đã có Luzik: nó tính lại mức chi mỗi đêm, và một khoản ghi chỉ mất một chạm.